ยางแพง แต่สวนจำนวนมากไม่มีคนกรีด อินเดียเปิดแพลตฟอร์มหาแรงงาน จีนเร่งทดสอบเครื่องกรีดยาง

กลุ่มศึกษายางระหว่างประเทศ (IRSG หรือ International Rubber Study Group องค์กรระหว่างรัฐบาลที่ทำสถิติผลผลิตและการใช้ยางของโลก มีสมาชิกทั้งประเทศผู้ผลิตและประเทศผู้ใช้) ระบุว่าราคายางปีนี้ขึ้นไปสูงสุดในรอบหลายปี เพราะยางตึงตัวและอากาศแปรปรวน แต่ยางที่ออกสู่ตลาดไม่ได้เพิ่มตาม ขณะที่ทั่วโลกยังมีต้นยางที่โตพอกรีดได้แต่ไม่ได้ถูกกรีดอยู่จำนวนมาก

ในรายงานทบทวนตลาดยางเดือนตุลาคม ตามที่ European Rubber Journal รายงานเมื่อ 7 ตุลาคม IRSG ประเมินว่าถ้ากรีดยางทุกต้นที่เปิดกรีดได้ ทั้งโลกจะผลิตยางได้ราว 19.6 ล้านตัน แต่ผลผลิตจริงตอนนี้อยู่ที่ราว 15.1 ล้านตัน เมื่อหักสองตัวเลขนี้ออกจากกัน ส่วนต่างราว 4.5 ล้านตันคือต้นยางที่โตแล้วแต่ยังไม่ได้กรีด IRSG มองว่าถ้าราคายังจูงใจ ผู้ผลิตจะเปิดกรีดพื้นที่เหล่านี้หรือกรีดถี่ขึ้น คำถามคือจะเอาคนที่ไหนไปกรีด

อินเดีย: สวนยางไม่ได้กรีดแสนเฮกตาร์

อินเดีย: สวนยางที่ไม่ได้กรีด≈100,000เฮกตาร์ (≈6.25 แสนไร่)

อินเดียเห็นปัญหานี้ชัดที่สุด หนังสือพิมพ์ Mathrubhumi รายงานเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม อ้างตัวเลขทางการว่ามีสวนยางราว 100,000 เฮกตาร์ที่ไม่ได้กรีด คิดเป็นราว 6.25 แสนไร่ (ที่ 1 เฮกตาร์เท่ากับ 6.25 ไร่) รายงานเดียวกันระบุว่าเจ้าของสวนหลายรายไปทำงานต่างประเทศ ส่วนบางรายไม่กล้าจ้างบริษัทรับกรีดเพราะไม่แน่ใจว่าจะกรีดดีหรือไม่

Mathrubhumi รายงานว่าการยางอินเดีย (Rubber Board) กำลังจะเปิดแพลตฟอร์มออนไลน์ชื่อ INR Konnect ให้เจ้าของสวนกับคนกรีดลงทะเบียนพบกัน รับเฉพาะคนกรีดที่ขึ้นทะเบียนกับการยางอินเดียแล้ว และเจ้าหน้าที่จะลงไปตรวจสวนและดูการกรีดด้วย ระบบอยู่ระหว่างการตรวจสอบความปลอดภัย นายเอ็น. หริ ประธานการยางอินเดีย ระบุว่าถ้ากระทรวงพาณิชย์อนุมัติ จะเปิดให้เกษตรกรทดลองใช้ภายในหนึ่งเดือน เจ้าหน้าที่การยางอินเดียคาดว่าถ้าสวนที่ทิ้งไว้กลับมากรีดได้ ผลผลิตยางทั้งประเทศจะเพิ่มขึ้น 20%

"แพลตฟอร์มนี้มีเป้าหมายให้สวนที่ต้องหยุดกรีดเพราะขาดแรงงานมีคนกรีดที่มีฝีมือ" — เอ็น. หริ ประธานการยางอินเดีย (แปลจากภาษาอังกฤษ อ้างใน The Hindu 6 ต.ค. 2569)

อีกทางที่อินเดียเลือกคือฝึกผู้หญิงให้กรีดยาง นายหริบอก The Hindu ว่าเดือนที่ผ่านมามีผู้หญิงผ่านการอบรม 1,256 คน และในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียอบรมผู้หญิงในชนบทไปอีก 980 คน ปริยา วรมา ผู้อำนวยการสถาบันฝึกอบรมยางแห่งชาติของอินเดีย (NIRT หรือ National Institute for Rubber Training หน่วยอบรมคนกรีดของการยางอินเดีย) บอก Onmanorama ว่าปี 2568–69 สถาบันจัดหลักสูตร 8 วันสำหรับผู้หญิงไป 102 รุ่น มีผู้ผ่านการอบรมด้านการกรีดยาง การจัดการแปลงเพาะชำ และการติดตา รวม 1,607 คน เจ้าหน้าที่การยางอินเดียประจำปัฐนัมทิฏฐาบอกสื่อเดียวกันว่า กว่า 80% ของคนที่อบรมจบยังกรีดยางต่อ ทั้งในสวนตัวเองและรับจ้างรายวัน

ไหหลำ: คนกรีด 26 ปีแข่งกับเครื่อง

คนกรีด 26 ปี แข่งเครื่องกรีดรุ่น 3.4“ตัวต่อตัว เครื่องยังเอาชนะผมไม่ได้”

จีนเดินอีกทาง People's Daily Online รายงานเมื่อปลายเดือนสิงหาคมว่า เครื่องกรีดยางอัจฉริยะรุ่น 3.4 ที่ China Hainan Rubber Industry Group พัฒนาเอง เข้าสู่การทดสอบภาคสนามขนาดใหญ่แล้ว ที่สวนของสาขาหลงเจียง บริษัทจัดให้ อวี๋ ไห่หนง คนกรีดยางระดับแรงงานต้นแบบแห่งชาติที่กรีดยางมา 26 ปี แข่งกับเครื่อง ผลคือคนชนะแบบเฉียดฉิว

"ตัวต่อตัว เครื่องยังเอาชนะผมไม่ได้ แต่ถ้าแข่งกันเป็นทีม เครื่องได้เปรียบ" อวี๋บอกผู้สื่อข่าว รายงานระบุว่าเครื่องยังประเมินโครงสร้าง ความหนา และอายุเปลือกของแต่ละต้นได้ไม่แม่นพอ รอยกรีดจึงยังมีจุดบกพร่องเล็กน้อย จุดแข็งของเครื่องคือทำงานได้ทีละมาก ๆ

หาน ปิงกวง รองผู้จัดการทั่วไปของสาขาหลงเจียง บอก People's Daily Online ว่าคนกรีดรุ่นเก่าทยอยเกษียณ การขาดแรงงานจึงหนักขึ้นเรื่อย ๆ เขาอธิบายว่าการกรีดด้วยมือ หน้ากรีดด้านหนึ่งใช้ได้ 7–8 ปี ทั้งสองด้านรวมราว 15 ปี การกรีดเปลือกงอกใหม่ต้องใช้คนฝีมือสูง ส่วนเครื่องคุมความแม่นได้สม่ำเสมอ จึงกรีดต่อบนเปลือกงอกใหม่ได้ และอาจยืดอายุการให้น้ำยางของต้นยางออกไป การทดสอบรอบนี้ยังมีเป้าหมายฝึกช่างดูแลเครื่อง และหาวิธีให้คนกับเครื่องทำงานด้วยกัน

ตัวเลขจากงานวิจัยอื่นบอกว่าเครื่องยังตามคนไม่ทัน บทความในวารสาร ES Food and Agroforestry ที่เผยแพร่เมื่อเดือนพฤษภาคม รายงานผลทดสอบในสวนของหุ่นยนต์กรีดยางรุ่น AWT-NYLDGJ-2 ว่าได้ยางแห้ง 85.92% ของการกรีดด้วยมือ แต่หน้ากรีดเรียบกว่า คุมความหนาของรอยกรีดได้ดีกว่า และบาดแผลบนเปลือกน้อยกว่า

ภาคใต้ของไทย: คนกรีดหาย สวนถูกทิ้ง

กลุ่มเกษตรกรยะลาอ้าง คนกรีดขาด50–60%ยังไม่มีตัวเลขทางการ

ในไทย รับเน็กซ์ยังไม่พบตัวเลขทางการล่าสุดว่ามีสวนยางที่ไม่ได้กรีดเท่าไร มีเพียงเสียงจากพื้นที่ โดย The Bangkok Times รายงานเมื่อวันที่ 28 กันยายน อ้างกลุ่มทำสวนธารน้ำทิพย์ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ว่าแรงงานกรีดยางขาดแคลนถึง 50–60% โดยเฉพาะในปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ตัวเลขนี้เป็นการประเมินของกลุ่มเกษตรกรกลุ่มเดียว และยังไม่มีข้อมูลจากการยางแห่งประเทศไทย (กยท. หรือ Rubber Authority of Thailand หน่วยงานรัฐที่ดูแลยางทั้งระบบ และเป็นเจ้าของตลาดกลางที่ชาวสวนใช้เป็นราคาอ้างอิงรายวัน) หรือสื่อหลักรายอื่นยืนยัน

นายเรืองยศ เพ็งสกุล ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนคนกรีดยางและชาวสวนยางรายย่อยถ้ำพรรณรา บอกกับ The Bangkok Times ว่ายังมีสวนที่ไม่ได้กรีดอยู่มาก เพราะเจ้าของมีงานประจำ เช่นรับราชการ และหาคนกรีดไม่ได้ คนกรีดชาวกัมพูชากลับประเทศ ส่วนคนเมียนมาไปทำงานในโรงงาน คนรุ่นใหม่ก็ไม่ทำสวนยาง

กยท. เลือกแก้จากฝั่งวิธีกรีด กรุงเทพธุรกิจรายงานเมื่อวันที่ 12 สิงหาคมว่า กยท. ลงนามร่วมกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตผลทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร (KAPI หรือ Kasetsart Agricultural and Agro-Industrial Product Improvement Institute) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์ความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการวิจัยการเกษตรเพื่อการพัฒนา (CIRAD หรือ French Agricultural Research Centre for International Development ศูนย์วิจัยเกษตรของฝรั่งเศสที่ทำงานวิจัยยางมานาน) ของฝรั่งเศส และบริษัท Sumitomo Rubber Industries ของญี่ปุ่น เพื่อวิจัยระบบกรีดยางความถี่ต่ำ (LFTS หรือ Low Frequency Tapping System) ตามคำอธิบายของ กยท. ระบบนี้ลดจำนวนครั้งที่กรีด จากทุกวันหรือวันเว้นวัน เป็นทุก 3, 4 หรือ 6 วัน ควบคู่กับสารเร่งน้ำยางอย่างเอทีฟอน งานวิจัยจะศึกษาทั้งคุณภาพยางที่ได้ และเหตุผลที่เกษตรกรจะยอมรับหรือไม่ยอมรับวิธีนี้ แปลงทดลองอยู่ที่ศูนย์วิจัยยางฉะเชิงเทรา

ตัวเลขที่ต้องจับตา

IRSG เตือนว่ายางที่ยังไม่ได้กรีดเป็นกันชนที่ไม่ได้อยู่ตลอดไป ต้นยางทั่วโลกแก่ลงทุกปี ปลูกแทนและปลูกใหม่น้อย ถ้ากันชนนี้หดลง การขาดแคลนครั้งหน้าจะแก้ด้วยการกรีดเพิ่มไม่ได้ ต้องรอต้นยางที่ยังไม่ได้ปลูก

สำหรับชาวสวนไทย ราคาที่สูงขึ้นจะกลายเป็นเงินในมือได้ก็ต่อเมื่อมีคนกรีด ตอนนี้มีสามทางที่เดินกันอยู่ในเอเชีย คือหาคนกรีดผ่านระบบกลางแบบอินเดีย กรีดให้ห่างขึ้นแบบที่ กยท. กำลังวิจัย และใช้เครื่องช่วยกรีดแบบที่ไหหลำกำลังทดสอบ ทั้งสามทางยังอยู่ในขั้นทดลองหรือรออนุมัติเปิดใช้

หมายเหตุ: รับเน็กซ์ (RubNex) ผู้จัดทำเว็บไซต์นี้ พัฒนา RubBOT หุ่นยนต์เจาะกรีดยางแบบ IoT (Internet of Things อุปกรณ์ที่ส่งข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต) ที่เก็บน้ำยางด้วยการเจาะเปลือกต้นยาง ไม่ใช่การกรีดหน้ายางแบบที่กล่าวถึงในข่าวนี้